historische commissie

Algemeen

Donateur

oproep

nieuwsbrieven

2017: 01      
2016: 01 02 03 04
2015: 01 02 03 04
2014: 01 02 03 04
2013: 01 02 03 04
2012: 01 02 03 04
2011: 01 02 03 04
2010: 01 02 03 04
2009: 01 02 03 04
2008: 01 02 03  

2007

2006

2005

activiteiten

inloopmiddag 2014

inloopmiddag 2013

Oproep:
Op zoek naar het verleden

Foto's  Historische wandeling 2011

inloopmiddag 2010

10-april herdenking 2009

Historische wandeling 7-6-'08

Reunie '05

Bevrijders '05


Nieuwsbrief van de Historische Commissie Noordbarge Nummer 1 - 2009

Historische Commissie
Noordbarge is veel omvattend. Het is in elk geval meer dan de beelden en herinneringen die de leden van de historische commissie elk voor zich in hun geheugen hebben opgeslagen. Door de vele huisbezoeken en foto’s komen we daar steeds vaker achter. Daarnaast hebben we het over een dorp van een niet geringe omvang. Dat zijn in het kort de oorzaken waarom het allemaal veel langer duurt dan u en wij voor mogelijk hebben gehouden. Maar lang-zamerhand tekenen zich de contouren van de historie van Noordbarge af. Toch moeten van enkele straten nog gegevens binnengehaald worden voor onze auteur beginnen kan met het schrijven van Het Boek waar we met zijn allen zo verlangend naar uitkijken.

Een van de stille krachten bij het verzamelen van de historie van Noordbarge was Rien Eding. Hij was net begonnen met het bezoeken van bewoners van de huizen Achter het Kanaal. Geheel onverwachts kwam op 25 januari jl. een eind aan zijn leven. In hem verloor Noordbarge een zeer betrokken historicus. Op de website van Historisch Emmen kunnen we gelukkig dagelijks teruggrijpen op de vele gegevens, die hij over Noordbarge en in het bijzonder over de melkfabriek bij elkaar heeft vergaard. Zijn archief blijft voor ons beschikbaar. In het boek zullen we op een passende manier aan zijn bijdrage aandacht besteden.

Afgelopen jaren hebben we een schitterende verzameling foto’s over Noordbarge verzameld. Een deel van deze foto’s wordt gebruikt voor een speciale verjaardagskalender over Noordbarge. Binnenkort wordt deze kalender op de markt gebracht. De opbrengst zal ten goede komen aan het werk van de historische commissie. In de nazomer organiseren we evenals vorig jaar een historische wandeling. Dit keer staat Urk op het programma. Op dit moment benaderen we huidige en vroegere bewoners van achter de vaort. De commissie zit niet stil. We werken gestaag door. Helpers zijn altijd welkom. Soms lijkt het op een gebed zonder einde. Maar dat is beslist niet zo. Ten slotte willen we nog even aandacht vragen van onze donateurs. De jaarlijkse bijdrage van € 10.00 kunt u overmaken op bankrekening 502842180 van Plaatselijk Belang Noordbarge onder vermelding van uw naam en adres.

Het boek
Pieter Albers krijgt steeds meer greep op de materie die ooit zal uitmonden in het boek. Afgelopen periode hebben veel oude en nieuwe bewoners van Noordbarge hun familie-gegevens op een rijtje gezet. Ruim de helft van Noordbarge hebben we afgewerkt. Moeilijk blijft het achterhalen van gegevens over vertrokken Noordbargers. Vaak kunnen we ze achterhalen, maar soms is dat ook niet meer mogelijk. Zo heeft elk dorp ook passanten. Zoals bewoners van woonschepen, soms hele gezinnen op de vlucht voor de hongerwinter ga zo maar door. Mocht u nog iets in de kast hebben over Noordbarge waar u geen raad mee weet of waarover u alle kennis niet meer paraat heeft, stelt u zich dan gerust in verbinding met ons commissielid Geesje Gerrits [0591 640263].

De Fabriek
Op 18 februari 1893 richtte het bestuur van de vereniging “Cooperatieve Stoomzuivelfabriek Emmen” aan het Oranjekanaal een stoomzuivelfabriek annex stoomkorenmolen op. Rien Eding gaat er vanuit dat kapitaalkrachtige boeren geld in deze onder-neming staken. Het was een coöperatie en de leden waren verplicht melk en graan te leveren. Binnen een half jaar was de hinderwetvergunning binnen en kon worden begonnen met de verwerking van melk- en graanproducten. Een deel van de gebouwen waren al langer in gebruik. In 1880 was het eigendom van Willem Jans Kiers uit Lellens in Groningen. Willem Jans was getrouwd met de op 1 april 1830 in Noordbarge geboren Eemtien Lutke Frieling, de enige dochter van Willem Lutke Frieling en Jantien Joling. Volgens het kadaster had Willem Jans een houthandel in Noordbarge. Niet zeker is of de houthandel vanuit deze panden werd uitgeoefend. Wel zeker is dat op dit perceel meerder mensen woonden. Zo werd Arend Bierman genoemd als bewoner van de achterliggende inpandige woning. Niet uitgesloten wordt dat deze handelaar het hout voor Kiers verhandelde. Die achterliggende inpandige woning maakt nieuwsgierig. [ foto: Jopie, Carola en moeder Rappard]

Onlangs hadden we een gesprek met Fried Rappard. Zijn vader Johan Heinrich was in 1913 als mulder bij de fabriek aangesteld. Zijn ouders waren in 1911 in Hardenberg getrouwd. Een dienstwoning was aanwezig. U raadt het al. Deze inpandige dienstwoning en bereikbaar vanaf de latere Melkweg aan de oostzijde van het Oranjekanaal. Mulder Rappard was een molenaar in hart en nieren. Hij werkte hard en verlangde van zijn personeel dezelfde instelling. Dat veroorzaakte wel eens de nodige wrijvingen, maar met Rappard viel niet te sjoemelen: zijn ja was ja en zijn nee bleef nee. Hij had verstand van zaken. Over de silo’s was een soort loopbrug met leuning aangelegd, zodat hij gemakkelijk het graan kon controleren. Als hij met zijn handen in het graan voelde wist hij al hoe groot de vochtigheidsgraad was. Daar hoefde wat hem betrof geen meter aan te pas komen. Die loopbrug is Rappard noodlottig geworden. Hij zal een jaar of zestig geweest zijn, toen hij op de planken is uitgegleden en een lelijke smak naar beneden maakte. Zijn rug was ernstig beschadigd en hij heeft lange tijd in het gips gelegen. Later toen hij weer een beetje mocht lopen is hem een pak van gips aangemeten. Hij is afgekeurd en vervroegd met pensioen gegaan. In 1937 werd de mulderswoning voor opslag gebruikt. De Rappards verhuisden naar hun verderop gelegen nieuwe onder-komen. [foto Melkweg 2: moeder, Dolf en mulder Rappard met baard]

Historische Wandeling 2009
Op 22 augustus om 13.30 uur gaan we mooie en wetenswaardige plekjes achter de vaort met een bezoek vereren. De geschiedenis van het gebied is aanmerkelijk jonger. Eigenlijk begon die pas goed op gang te komen bij en na de totstandkoming van het Oranjekanaal. In de volgende nieuwsbrief en de plaatselijke kranten komen deze zomer meer details te staan. We zitten nu in het stadium van het benaderen van mensen met kennis van dit gebied. Voor de samenkomst denken we aan de fabriek. Of dat kan kunnen we nu nog niet zeggen. Zo niet dan vallen we terug op het Terra College. Achter de Vaort, ook wel Urk genoemd, is een bijzonder gebied. De naam Urk zal wel iets met het toenmalige eiland en de waterscheiding door het kanaal te maken hebben. Misschien wordt het tijd dat we deze nazomer met elkaar eens uit gaan puzzelen waar Noordbarge die naam aan te danken hebben. Vlug en Vaardig [VEV] uit Noordbarge speelde menige tegenstander van het veld. Later fuseerde deze voetbalclub met Emmen. Noteer zaterdag 22 augustus 2009 om 13.30 in uw agenda of op uw kalender.